Chăm sóc trẻ 2 đến 3 tháng tuổi

Chăm sóc trẻ 2 đến 3 tháng tuổi như thế nào là tốt nhất? Sự phát triển của bé trong giai đoạn này? Một số bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tháng tuổi cùng cách phòng tránh chữa trị hiệu quả cùng những câu hỏi thường gặp nhất khi nuôi con trong 3 tháng đầu đời cùng các kinh nghiệm thay tã cho bé ... sẽ được chuyên mục Mẹ và bé của mecuBen.com chia sẻ ngay tại bài viết...

Contents

Loading...

Chăm sóc trẻ 2 đến 3 tháng tuổi như thế nào là tốt nhất? Sự phát triển của bé trong giai đoạn này? Một số bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tháng tuổi cùng cách phòng tránh chữa trị hiệu quả cùng những câu hỏi thường gặp nhất khi nuôi con trong 3 tháng đầu đời cùng các kinh nghiệm thay tã cho bé … sẽ được chuyên mục Mẹ và bé của mecuBen.com chia sẻ ngay tại bài viết này.

Phần 1: Tìm hiểu về sự phát triển về thể chất và kỹ năng của trẻ trong giai đoạn 3 tháng đầu đời:

Chăm sóc trẻ 2 đến 3 tháng tuổi

1. Sự phát triển về não bộ của trẻ trong giai đoạn 2 đến 3 tháng tuổi:

Sự phát triển về não bộ ở trẻ 2 tháng tuổi:

  • Thân nơ-ron đảm nhận vai trò là trung tâm điều khiển trong khi các sợi nhánh giúp nhận thông tin phát ra từ các nơ-ron khác và các sợi trục làm nhiệm vụ chuyển tiếp tín hiệu đi. Trong khi mạng lưới này được hình thành, quá trình myelin hóa diễn ra, bao bọc các sợi trục bởi một loại chất béo đặc, cho phép các tín hiệu truyền qua dây thần kinh với tốc độ cao hơn.

Sự phát triển não bộ ở trẻ 3 tháng tuổi:

  • Vào giai đoạn này, sự phát triển của những nơ-ron có sẵn trội hơn việc tạo nên các nơ-ron mới. Những nơ-ron liên tục phân nhánh (hay còn gọi là sợi trục, sợi nhánh) và hình thành một mạng lưới truyền dẫn thông tin (dưới dạng tín hiệu điện và tín hiệu hóa học) giữa các nhánh với nhau thông qua các khoảng cách rất nhỏ hoặc khớp thần kinh (xi-náp). Sự mở rộng của mạng lưới này khiến khích thước não bộ tăng lên và kết nối, tạo điều kiện tương tác giữa những vùng khác nhau, đặt nền móng cho những chức năng ngày càng phức tạp. Tại thời điểm được 3 năm tuổi, sự gắn kết này đạt đỉnh điểm và thậm chí cao hơn nhiều lần so với người trưởng thành.
  • Tuy nhiên đồng thời vào lúc này, não bộ cũng đang trải qua một sự thay đổi không thể thiếu là việc loại bỏ những kết nối không được sử dụng. Khi trẻ tương tác với môi trường xung quanh, những dây thần kinh tương ứng được kích thích sẽ tăng cường và mở rộng, trong khi đó những dây thần kinh ít được kích thích sẽ dần tiêu biến. Vào một thời điểm nhất định, chính quy trình tổ chức này sẽ cho phép trẻ tưởng tượng, suy nghĩ, tính toán, phát âm và tận dụng tất cả các chức năng của não mà người lớn có được.

Sự phát triển về trí thông minh ở trẻ trong giai đoạn 2 đến 3 tháng tuổi:

  • Trong 3 tháng đầu tiên, bạn sẽ nhận thấy khả năng nhận dạng âm thanh của trẻ được cải thiện dần. Quá trình này xảy ra song song với sự phát triển hồi hải mã – khu vực liên quan đến sự gợi nhớ về nhận thức. Bên cạnh đó, cũng ở giai đoạn này, khi có thể phản xạ với các âm thanh như tiếng động lớn hoặc được dỗ dành bởi giọng nói của bạn, trẻ bắt đầu nhận diện và lưu trữ những âm thanh đã nghe được. Hơn thế nữa, trẻ cũng phân biệt và biểu lộ những sắc thái khác nhau đối với từng loại âm thanh đáng sợ, dễ chịu hoặc lạ lẫm. Vào cuối giai đoạn này, bạn có thể thấy trẻ tập trung chú ý khi nghe nhạc hay thậm chí tìm một cách nào đó để truyền đạt cho bạn về thể loại âm nhạc yêu thích của trẻ.
  • Hồi hải mã của não bộ ở trẻ sơ sinh phát triển mạnh mẽ cho phép trẻ có khả năng ghi nhớ, nhận ra các đồ vật và khuôn mặt dựa trên những trải nghiệm có được. Ngoài ra, tầm nhìn được cải thiện dần theo thời gian khiến trẻ có thể nhìn thẳng về phía trước bằng cả hai mắt để quan sát người hoặc vật cách đó vài mét. Sự tiến bộ này không chỉ giúp đẩy mạnh các kĩ năng nhận thức của trẻ mà còn tạo tiền đề phát triển cho sự phối hợp giữa tay và mắt – một kĩ năng cực kì quan trọng trong những tháng sắp tới.

2. Các kỹ năng vận động của trẻ trong giai đoạn 3 tháng đầu đời:

Ở giai đoạn 3 tháng đầu tiên, bạn có thể thấy sự phát triển kĩ năng vận động thô của trẻ, chẳng hạn như trẻ sẽ rướn đầu lên và thậm chí xoay qua hai bên khi được đặt nằm sấp. Bên cạnh đó, kĩ năng vận động tinh được cải thiện cũng cho phép trẻ có thể gạt món đồ chơi yêu thích của mình lại gần hoặc nắm các đồ vật một cách lỏng lẻo.

  • Đối với trẻ được 2 tháng tuổi thì vùng tiểu não (với vai trò điều khiển sự vận động, khả năng phối hợp và giữ thăng bằng) tăng gấp 3 lần kích thước trong năm đầu tiên, giúp kĩ năng vận động của trẻ tiến bộ nhanh chóng. Những cử động đầu tiên của trẻ là phản xạ vô điều kiện, nhằm đáp lại những kích thích nhất định và giúp hỗ trợ những nhu cầu của trẻ lúc mới chào đời trước khi có thể giao tiếp với bạn. Mọi cử động của trẻ đều liên quan đến sự liên kết giữa các nơ-ron và thúc đẩy hình thành nhiều dây thần kinh hơn. Quá trình này dần tăng cường chức năng vận động của trẻ, tạo tiền đề cho các phản xạ có điều kiện phức tạp và đòi hỏi nhiều sự phối hợp hơn.
  • Trong khi đó, đối với trẻ 3 tháng tuổi thì tiểu não là vùng não bộ có khối lượng phát triển lớn nhất trong năm đầu tiên khi trẻ ra đời và chịu trách nhiệm điều khiển sự phối hợp, khả năng thăng bằng và chức năng vận động của cơ thể. Lúc này, bạn đã có thể nhận thấy những hành động, cử chỉ của trẻ trở nên có tổ chức và đồng bộ hơn cũng như vượt xa những phản xạ đơn giản lúc mới sinh. Các cử động của trẻ theo đó trở nên có chủ đích hơn, ví dụ trẻ sẽ đưa tay ra nắm lấy nếu bị gây chú ý bởi bàn tay của bạn hoặc một món đồ chơi nào đó. Ngoài ra, khi được 6 tháng tuổi, trẻ có thể đưa một đồ vật từ tay này sang tay kia.

3. Sự phát triển về mặt cảm xúc của trẻ trong 3 tháng đầu đời:

  • Không chỉ riêng tại thời điểm này mà gần như xuyên suốt cả giai đoạn sơ sinh, trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào bạn để được đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất. Như một bản năng sinh tồn, các vùng não cho phép trẻ kết nối với cha mẹ mình sẽ phát triển đầy đủ hơn các vùng não khác. Lúc này, vỏ não thị giác chỉ đủ khả năng giúp trẻ nhìn thấy các đối tượng trong khoảng từ 20 đến 38 cm, tương đương với khoảng cách đến mặt bạn khi được bú. Trong một vài tháng tới, tầm nhìn của trẻ sẽ được cải thiện và trẻ sẽ sớm có thể nhìn và dõi theo mắt bạn để thấy được những gì bạn đang quan sát. Khả năng này (có thể được hiểu là “chia sẻ/ tập trung sự chú ý”) liên quan đến một vùng vỏ não trước trán chuyên xử lý những nhận thức và hành vi xã hội phức tạp. Đây là một kĩ năng xã hội tối quan trọng và là nền tảng cho sự phát triển nhận thức ở con người.
  • Mặc dù còn cần một khoảng thời gian nữa để cất tiếng nói đầu đời, trẻ bắt đầu nhận ra được những âm thanh mình tạo nên cũng như nét mặt của mình có thể tác động đến những người xung quanh, ví dụ như khi mỉm cười với bạn thì sẽ nhận lại một nụ cười đáp lại. Khi được 6 tháng tuổi, sự hoàn thiện ở khu vực hệ viền (hay còn gọi là hệ não rìa, phụ trách lưu trữ cảm xúc và trí nhớ) sẽ khiến trẻ có thái độ hòa đồng và nhiệt tình hơn. Trẻ sẽ có khả năng nhận biết được các biểu hiện trên khuôn mặt cũng như những giọng điệu khác nhau để phản hồi lại theo một cách tương ứng. Hơn thế nữa, trẻ cũng sẽ bắt chước những cử chỉ của bạn, cười hoặc nhăn mặt khi bạn làm hành động tương tự. Ngoài ra, khi gặp điều gì gây thích thú, trẻ sẽ la hét, cười vang hoặc vung mạnh tay chân để chia sẻ cảm xúc với bạn.

4. Kỹ năng giao tiếp và nhận thức của trẻ:

  • Vào khoảng 3 tháng tuổi, hồi hải mã bắt đầu phát triển mạnh mẽ giúp trẻ nhận biết tiếng nói và âm thanh tốt hơn. Khi được 6 tháng tuổi, các liên kết giữa khu vực Wernicke ở thùy thái dương trái (đảm nhận chức năng nhận biết và diễn đạt ngôn ngữ) và khu vực Broca ở thùy trán trái (đảm nhận chức năng phát âm ngôn ngữ) được kích hoạt. Các nghiên cứu cho thấy tiếp xúc sớm với ngôn ngữ không những kích thích và tăng cường các liên kết nơ-ron ở vỏ não thính giác (nơi xử lý các tín hiệu âm thanh) mà còn tác động lên những vùng não có liên quan đến khả năng phát âm.

Phần 2: Chăm sóc sức khoẻ cho bé trong giai đoạn 2 đến 3 tháng tuổi:

1.  Trẻ nên uống bao nhiêu ml sữa mỗi ngày?

  • Nhiều bà mẹ bị căng thẳng vì không biết cho con bú bao nhiêu lần là đủ. Liệu lượng sữa bé bú được mỗi cữ như vậy có là bình thường và hợp lý. Trên thực tế,  không có đáp án duy nhất cho câu hỏi này. Nó tùy thuộc vào lứa tuổi, trọng lượng và việc bé dùng sữa ngoài hoàn toàn hay kết hợp bú bình với bú mẹ…
  • Thầy thuốc ưu tú, bác sĩ CK1 Vũ Thị Thành (Vụ sức khỏe bà mẹ trẻ em – Bộ Y Tế) cho biết: Theo lý thuyết bé bú trung bình từ 120ml-150ml x cân nặng của con (kg)/ngày. Tuy nhiên, cần nhớ là sự tính toán trên chỉ là công thức vì trên thực tế, sự thèm ăn của bé thay đổi theo mỗi cữ bú. Bé sẽ tự biết bú bao nhiêu thì là đủ. Vì thế, mẹ không nên ép buộc bé phải bú cạn bình. Bạn có thể xem chi tiết tại: lượng sữa tiêu chuẩn cho trẻ sơ sinh.

2. Những bệnh, biểu hiện bất thường ở trẻ dưới 3 tháng tuổi:

  • Trẻ hay vặn người: Triệu chứng vặn mình và đỏ mặt thường là sinh lý bình thường của trẻ sơ sinh trước 3 tháng tuổi, biểu hiện thường là bé vặn người, đỏ mặt, triệu chứng kéo dài trong vòng vài phút và tự hết. Nếu bé thường có các biểu hiện vặn cứng người, nhưng không quấy khóc khó chịu, không ói, vẫn lên cân tốt. Thì đó là dấu hiệu BÌNH THƯỜNG, kg có gì đáng lo cả.
  • Trẻ khó ngủ: Trẻ sơ sinh ngủ nhiều giấc ngủ ngắn và không sâu. Bé bú mẹ hoàn toàn sẽ ngủ giấc ngắn hơn bé bú bình vì mau đói hơn. Nếu bé ngủ ít nhưng vẫn bú bình thường, lên cân tốt, vui vẻ không quấy khóc thì không sao. Giấc ngủ của trẻ rất quan trọng, thường trẻ trong 3 tháng đầu sẽ ngủ từ 17 – 20 tiếng để đảm bảo cho sự phát triển giai đoạn này. Nếu trẻ khó ngủ kèm theo hay quấy khóc cũng không có vấn đề gì, đến 50% trẻ sơ sinh là hay như vậy.  Chừng nào kèm theo cả biểu hiện như: Hay lăn lộn, trăn trở khi ngủ, đổ nhiều mồ hôi, rụng tóc, thì đích thị là do trẻ thiếu Vitamin D. Chính là nguyên nhân khiến trẻ bị còi xương.
  • Trẻ hay quấy khóc: Hệ thần kinh của trẻ sơ sinh chưa ổn định khiến trẻ rất dễ giật mình nên hay khóc. Ngoài ra, khóc cũng là cách duy nhất để trẻ bày tỏ các nhu cầu đơn giản của mình như đói, khát, … Cho dù nhiều mẹ rất cuống khi thấy con khóc, vì nhiều trẻ khóc trông rất vật vã, đỏ hết cả người, nhưng thật ra khóc không tổn hại gì cho con cả. Ở giai đoạn trẻ sơ sinh, khóc còn là một vận động giúp trẻ rèn luyện hô hấp nữa. Trẻ mới sinh ra, kỹ năng hô hấp vẫn chưa hoàn thiện như người lớn nên khóc là một vận động làm tăng cường các cơ giúp trẻ hô hấp, đồng thời còn giúp cho phổi được mở rộng. Ngoài ra việc khi trẻ khóc sẽ cử động đập tay đập chân còn là vận động giúp trẻ tăng nhiệt độ cơ thể, và tự bản thân điều chỉnh nhiệt độ cơ thể của mình nữa đấy (vì giai đoạn sơ sinh này nhiệt độ cơ thể của trẻ vẫn chưa ổn)
  • Trẻ bị nấc cụt liên tục: Các bác sĩ chuyên khoa chưa tìm ra nguyên nhân chính xác của việc trẻ nấc cụt liên tục. Một số người cho rằng do việc truyền xung thần kinh chưa ổn định giữa não và cơ hoành – cơ bụng giúp việc hô hấp. Biểu hiện nấc cụt ở trẻ là vô hại, sẽ mất khi trẻ lớn lên. Nếu trẻ nấc cục, kèm theo hay nôn trớ, hay giật mình, trằn trọc khó ngủ, đổ nhiều mồ hôi, chậm lên cân, …, mới đáng lo và đến hơn 90% là do trẻ thiếu vitamin D.
  • Trẻ đi ị nhiều lần trong ngày: Nói theo chuyên môn thì trẻ sơ sinh (trong 3 tháng đầu) luôn đi ngoài nhiều, càng lẹt xẹt càng mau lớn. Tất nhiên là với điều kiện là con bú mẹ hòa toàn mà mẹ cũng không bị tiêu chảy, không ăn hải sản sống. Con đi nhiều nhưng không nôn trớ, trong phân không có máu, và không có dấu hiệu mệt mỏi, vẫn bú mẹ bình thường, không bỏ bú, thì cứ để con đi thoải mái. Càng lẹt xẹt càng mau lớn. Chừng nào có 1 trong các dấu hiệu (tiêu chảy kèm theo nôn trớ nhiều lần trong ngày, trong phân có máu, trẻ mệt mỏi, bỏ bú, quấy khóc nhiều hơn bình thường) mới cần cho con đi khám

Bạn có thể xem thêm tại bài viết về các bệnh và dấu hiệu bất thường của trẻ 3 tháng tuổi của mecuben.com ở chuyên mục sức khoẻ!

Có thể bạn quan tâm